Transplantaties kunnen goedkoper

Oktober 2002
In de Brabantse krant BN/DeStem viel op woensdag 30 oktober 2002 het volgende te lezen:

Door minder routine-onderzoeken uit te voeren kunnen longtransplantaties een stuk gemakkelijker en goedkoper worden gemaakt. Dat concludeert de Groninger onderzoeker Jan-Paul Ouwens. Volgens hem kunnen zowel vóór als ná de operatie onderzoeken achterwege worden gelaten. Dat bespaart de patiënten vervelende onderzoeken en het ziekenhuis naar schatting 45.000 euro per patiënt.

Ouwens ontwikkelde een minder ingrijpende manier om vroegtijdig een afstotingsreactie te kunnen opsporen door een longfunctieonderzoek. Dat gebeurt nu nog met een bronchoscopie, waarbij via een slang in de longen een klein 'hapje' longweefsel wordt uitgenomen om te kijken of het orgaan nog goed functioneert.
"Dat is voor de patiënt een vervelend onderzoek. Na de operatie ondergaan de patiënten om het half jaar onder meer een longfunctieonderzoek, een fietstest en zo'n bronchoscopie. Dat gebeurt om een eventuele afstoting van het donororgaan zo vroeg mogelijk op te sporen. Maar nu blijkt dat het éénmalig verrichten van deze onderzoeken voldoende is. Pas als bepaalde longfunctiewaarden achteruitgaan, moet er een bronchoscopie gedaan worden."

Informatie

Ook sommige (dure) screeningsonderzoeken die aan de transplantatie vooraf gaan, blijken zo weinig bruikbare informatie op te leveren dat ze volgens Ouwens net zo goed niet gedaan kunnen worden. "Die onderzoeken gebeuren om zeker te weten of de longen slecht genoeg zijn en de rest van de organen goed genoeg om de hele procedure te kunnen doorstaan. Daarbij wordt met name gelet op hart, botten, nieren en lever. Maar een ingrijpende hartcatheterisatie is niet altijd meer nodig, evenals een dure botscan of het onderzoek naar de pompfunctie van het hart met behulp van radioactieve stoffen. Dit levert niet alleen een kostenbesparing op, maar maakt het voor de patiënt minder belastend en het geeft de betrokken ziekenhuisafdelingen meer lucht."
Nieuwe, afweeronderdrukkende medicijnen zullen het grootste probleem bij de transplantaties, de chronische afstoting, volgens Ouwens verder verbeteren. In het Academisch Ziekenhuis Groningen zijn sinds 1990 190 patiënten getransplanteerd. In Utrecht werd vorig jaar een tweede longtransplantatiecentrum geopend.

Geslacht

Bij toewijzing van donorlongen wordt rekening gehouden met een verschil in lichaamslengte van maximaal tien procent tussen donor en ontvanger. Ouwens ontdekte dat die marges groter kunnen zijn wanneer donor en ontvanger van hetzelfde geslacht zijn. Bij een verschil in geslacht is voorzichtigheid geboden omdat de borstholte, en dus ook de longen, van mannen groter zijn dan die van vrouwen. Mannenlongen bij vrouwen lopen de kans op samenvallen, met infecties tot gevolg. Voor kleinere vrouwenlongen bij mannen bestaat een kans dat de long zich niet ontplooit.