Medische feiten - de toewijzing van longen

De toewijzing van longen

Het grootste gevaar bij transplantaties is afstoting. Om het gevaar van afstoting te verminderen wordt bijvoorbeeld bij niertransplantaties nauw gelet op overeenkomende weefseltyperingen. Bij longen wordt niet gekeken naar weefseltypering bij de toewijzing ervan. Het onderzoek naar weefseltypering duurt te lang en daar is eenvoudig geen tijd voor, want longen kunnen maar heel kort bewaard worden buiten het lichaam. Er wordt gekeken naar:

1. bloedgroep
2. lichaamslengte (in samenhang met geslacht en totale longcapaciteit)
3. medische urgentie
4. wachttijd

Bloedgroepen

- mensen met bloedgroep A kunnen O, A ontvangen
- mensen met bloedgroep B kunnen O, B ontvangen
- mensen met bloedgroep AB kunnen O, A, B en AB ontvangen
- mensen met bloedgroep O kunnen alleen O ontvangen

Waarom is bloedgroep interessant?

Niet iedereen kan van alle donoren organen ontvangen. Er moet bloedgroepcompatibiliteit zijn, opdat de ontvanger niet direct het donororgaan afstoot tijdens de transplantatieprocedure. 'Er wordt evenwel eerst binnen de identieke bloedgroep geselecteerd op basis van urgentie, lichaamslengte - eigenlijk in samenhang met geslacht de totale longcapaciteit (TLC) - en wachttijd alvorens de andere bloedgroep in overweging wordt genomen. Belangrijk argument hierbij is dat gezien de hoge frequentie van A- en O-bloedgroepen binnen Nederland, ontvangers met bijvoorbeeld bloedgroep A wel erg zouden worden bevoordeeld.' (Van den Bosch, 2002).

Verdeling bloedgroepen

De bloedgroepen O en A komen het vaakst voor. B en AB zijn vrij zeldzaam. Dat betekent, dat er minder mensen wachten op longen van die bloedgroep, maar het aanbod is ook schaarser. Mensen met zo'n zeldzamere bloedgroep hebben kans onverwacht snel aan de beurt te zijn of juist heel lang te moeten wachten.

Met een meer voorkomende bloedgroep O (of in iets mindere mate A), geven de statistieken uit het verleden, met een gemiddelde wachttijd van rond de twee jaar, een aardige voorspelling van de duur van de wachtlijst. Uitspringers komen in die bloedgroepen minder vaak voor, want zowel het aantal wachtenden als het aanbod is in die groepen groter, hoewel er ook hier een situatie kan ontstaan dat iemand eerder aan de beurt is of veel langer moet wachten.

Verdeling bij schaarste

Het is een bekend gegeven: er zijn te weinig donororganen. Zolang dit blijft, zullen er mensen dood gaan op de wachtlijst. Een goede verdeelsleutel, die ervoor zorgt dat de organen precies daar komen waar ze op dat moment het hardst nodig zijn, is onontbeerlijk. Eurotransplant International Organisation doet voortdurend onderzoek om via reken- en simulatiemodellen tot de beste toekenningsregels te komen.

Bij de toewijzing van hart-, longen- en lever wordt steeds meer getracht de patiënten met de kortste levensverwachting het eerst een transplantatie aan te bieden. Daardoor vermindert het belang van de opgebouwde wachttijd in de toekenningsprocedure. De Amerikaanse organisatie die de orgaanuitwisseling regelt (United Network Organ Sharing) staat zelfs op het punt een toekenningssysteem te introduceren waarbij louter wordt gekeken naar de ernst van de ziekte (Smits, 2002). In zo'n systeem kan de gemiddelde wachtlijststerfte dalen, zelfs bij een aanhoudend tekort in aanbod.

Special urgent

Maar wanneer is iemand hoog urgent? Het bepalen van een medische urgentie is hoogst discutabel. Er bestaan nog geen algemeen geaccepteerde criteria voor. Belangrijke aandachtspunten zijn een snelle progressieve achteruitgang en de noodzaak tot een continue opname in het ziekenhuis. In overleg met verschillende centra wordt zeer terughoudend omgegaan met deze mogelijkheid. (Van den Bosch, 2002).

Bronvermelding

Bosch, dr. M. van den. Overleven na longtransplantatie. Medisch Contact 2002; 57: 417-9
Koene, RAP. De Wet op de Orgaandonatie geëvalueerd. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde 2002; 146: 562-4
Smits, J., Cohen, B. Eerlijk Delen. Medisch Contact 2002; 57: 872-4

De oproep >

click 'n go